fbpx
เฮลท์แลบ คลินิกเทคนิคการแพทย์ บริการตรวจสุขภาพ ตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ
Follow us :
Tumor marker ที่ควรรู้จัก

สารบ่งชี้ มะเร็ง ในเลือด

กระแสสุขภาพที่ไม่พูดถึงคงไม่ได้ คือเรื่องคุณหมอท่านนึงที่ป่วยเป็น มะเร็ง ปอดระยะสุดท้าย หลายคนเกิดข้อสงสัยว่าคุณหมอดูแลสุขภาพขนาดนั้น ทั้งเรื่องการออกกำลังกาย การรับประทานอาหาร และการพักผ่อนพร้อม mindset ที่ดีในการใช้ชีวิต ไม่มีความเสี่ยงใด ๆ ที่คิดว่าจะทำให้ป่วยได้ (หลัง ๆ เริ่มมีการพูดถึงประเด็ก PM2.5 ขึ้นมาบ้างแล้ว) แต่ทำไมถึงยังป่วยเป็นมะเร็งระยะสุดท้ายได้โดยที่ไม่รู้ตัว

วันนี้แอดมินจะมาเขียนถึงเรื่อง สารบ่งชี้ มะเร็ง ที่สามารถตรวจได้ในเลือด และช่วยให้เรารู้ก่อนว่าร่างกายกำลังถูกมะเร็งเรียกหาอยู่หรือเปล่า โดยอ้างอิงข้อมูลจาก ผศ.พญ.ศันสนีย์ เสนะวงษ์ อาจารย์ภาควิชาวิทยาภูมิคุ้มกัน คณะแพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล ได้พูดถึง “การตรวจเลือดหามะเร็ง เขาตรวจหาอะไรกัน “เอาไว้นะคะ

1. AFP

ตรวจพบได้ในคนปกติ เป็น Tumor marker ที่ได้รับการยอมรับให้นำมาใช้ในการตรวจหามะเร็งตับ เช่น ตับอักเสบเรื้อรัง เป็นพาหะไวรัสตับอักเสบ หรือเป็นโรคตับแข็ง ซึ่งควรตรวจซ้ำ 3-6 เดือน ร่วมกับการอุลตราซาวน์ตับ

AFP มักมีค่าสูงมากกว่าปกติในผู้ป่วยมะเร็งตับ มะเร็งรังไข่ และหรืออัณฑะ อาจะพบสูงในมะเร็งปอด มะเร็งทางเดินอาหาร

2. CEA

สามารถตรวจพบได้ในคนปกติ พบสูงเล็กน้อยในผู้ที่สูบบุหรี่ หญิงตั้งครรภ์ หรือมีการอักเสบในระบบทางเดินอาหาร

CEA มักพบสูงมากในผู้ป่วยมะเร็งระบบทางเดินอาหาร มะเร็งตับอ่อน มะเร็งเต้านม มะเร็งรังไข่ แต่ที่พบสูงมากและพบบ่อยกว่าชนิดอื่น ๆ คือ มะเร็งลำไส้ใหญ่

3. PSA

เป็น Tumor marker ที่ได้รับการยอมรับให้นำมาใช้ในการตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมาก โดยเฉพาะในชายที่อายุ 50 ปีขึ้นไป ปัจจุบันมีการตรวจเพิ่มเติมเพิ่มความจำเพาะต่อมะเร็งต่อมลูกหมากด้วยการตรวจ Free PSA : Total PSA ratio

PSA สูงกว่าปกติพบในผุ้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมาก หรือต่อมลูกหมากโต

4. CA 125

มักพบสูงในผู้ป่วยมะเร็งรังไข่ชนิด non-mucinous type มะเร็งตับอ่อน มะเร็งปอด มะเร็งทางเดินอาหาร มะเร็งตับ

นอกจากนี้ในหญิงตั้งครรภ์ หรือผู้ป่วยที่มีการอักเสบช่องท้อง ตับอ่อนตับแข็งก็พบสูงได้

5. CA 19-9

สามารถตรวจพบได้ทั้งในเซลล์ปกติและพบสูงในเซลล์มะเร็ง เช่น มะเร็งทางเดินอาหาร มะเร็งตับ มะเร็งปอด มะเร็งเต้านม หากมีการอักเสบก็สามารถพบค่าสูงได้ เช่น ตับอักเสบ ตับอ่อนอักเสบ ถุงน้ำดีอักเสบ

CA 19-9 จัดเป็น Tumor marker ที่ทดีที่สุดในการช่วยวินิจฉัยและติดตามการรักษา มะเร็งตับอ่อน และมะเร็งท่อน้ำดี

6. CA 153

พบสูงได้ในมะเร็งหลายชนิด เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งทางเดินอาหาร มะเร็งตับ มะเร็งตับอ่อน มะเร็งปอด แต่มักใช้ในการวินิจฉัยมะเร็งเต้านมที่มีการแพร่กระจาย และกลับมาเป็นซ้ำ

หากเป็นการตรวจมะเร็งเต้านมระยะแรก แนะนำให้ใช้การตรวจ Mammogram จะดีกว่า เนื่องจาก CA 153 มักพบในมะเร็งเต้านมที่มีการกระจายแล้ว

Beta hCG ฮอร์โมนที่นิยมใช้ในการตรวจเช็กการตั้งครรภ์ จะสูงมากในผู้ป่วยครรภ์ไข่ปลาอุก มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก มะเร็งรังไข่ หรืออัณฑะ

7. NSE

มักพบสูงในมะเร็งที่มีต้นกำเนิดในกลุ่มระบบประสาทและต่อมไร้ท่อ เช่น มะเร็งปอดชนิด small cell lung cancer , Nueroblastoma

NSE จัดเป็น Tumor marker ที่ดีที่สุดในการช่วยวินิจฉัยและติดตามการรักษามะเร็งปอดชนิด small cell lung cancer ซึ่งลุกลาม และดำเนินโรครวดเร็ว ทำให้เสียชีวิตสูง

นอกจากนี้ยังมีสารก่อมะเร็งชนิดอื่น ๆ ที่อยากให้ได้รู้จักกันค่ะ เช่น

• Ferritin ตรวจพบสูงในสะเร็งเม็ดเลือดขาว มะเร็งต่อมน้ำเหลือง มะเร็งตับ หากพบค่าสูงคู่กับ CEA อาจบ่งชี้มะเร็งเต้านม

• HGH (Human Growth hormone) ค่าสูงสัมพันธ์กับมะเร็งปอด มักตรวจร่วมกับ NSE

การตรวจสารบ่งชี้มะเร็งมีประโยชน์เพื่อช่วยในการวินิจฉัย ติดตามผลได้เป็นอย่างดี อย่างไรก็ตามจะเห็นว่าสารบ่งชี้มะเร็งหลายชนิดตรวจพบได้ในคนปกติ และอาจจจะพบสูงหรือปกติในผู้ที่เป็นมะเร็งได้เช่นกัน เพราะฉะนั้นควรเลือกตรวจให้เหมาะสมและแปลผลด้วยผู้เชี่ยวชาญ หากตรวจพบความผิดปกติ ควรตรวจเพิ่มเติมเพื่อหาแนวทางอื่นในการร่วมวินิจฉัยนะคะ

ที่มา https://www.si.mahidol.ac.th/…/article_files/618_1.pdf

ติดต่อสอบถาม หรือ นัดหมายได้ที่

มหาชัย ทีแอลซี สาขา มหาชัย
เฮลท์แลป สาขา อ่อนนุช
เฮลท์แลป สาขา หัวหิน
นุชรัตน์เฮลท์แลป สาขา หัวนา

บทความที่เกี่ยวข้อง

บทความยอดนิยม

มหาชัย ทีแอลซี สาขา มหาชัย
เฮลท์แลป สาขา อ่อนนุช
เฮลท์แลป สาขา หัวหิน
นุชรัตน์เฮลท์แลป สาขา หัวนา
เลือกช่องทางนัดหมาย
MAHACHAI TLC MAHACHAI BRANCH
HEALTH LAB HUA HIN BRANCH
NUTRAT HEALTH LAB (HUA NA – SOI 112)
Appointment
HEALTH LAB ON NUT BRANCH

You cannot copy content of this page