ลมหายใจ ตอนท้าย

สวัสดีค่ะ คุณผู้อ่านมิตรรักแฟนคอลัมภ์ทั้งหลาย ครูเกรซหายไปอีกแล้ว ส่วนหนึ่งของข้ออ้าง ก็คือเรื่องงาน แต่อีกส่วนก็คือ ไปเที่ยวแอ่วเหนือมา แอ่วไปแอ่วมา ท่าจะใจแตก ไม่อยากกลับมาทำงานกันเลยทีเดียว หนนี้เรามาจบเรื่อง ‘ลมหายใจ’ และท่าศพ อันเป็นแก่นสำคัญของโยคะ ว่าทำไมโยคะต้องเน้นหายใจ และมีท่าศพไปทำไม

บทความครั้งที่แล้ว เราได้พูดเรื่องการฝึกหายใจในท่านั่ง อันได้แก่

การฝึกลมหายใจ

Picture1

ฝึกในท่านั่ง

  • เริ่มจากการสังเกตุลมหายใจตนเองสักครู่
  • หายใจหน้าท้อง เข้าท้องพอง ออกท้องแฟบ 10 รอบ
  • หายใจทรวงอก เข้าแอ่นอก ยกไหล่ ออกทรวงอกปิด 10 รอบ
  • หายใจ 1 ต่อ 2 (เช่น เข้า 5 ออก 10 วินาที) 10 รอบ
  • หายใจสลับรูจมูก 10 รอบ
  • หายใจอุชชายี เปล่งเสียงในลำคอ 10 รอบ
  • ปิดท้าย นั่งสงบสักครู่

Picture2

และการฝึกหายใจ ยังมีอีก ดังจะแนะนำต่อในวันนี้

การหายใจแบบมุทรา-พันธะ คือการกด ล็อค

  • เน้นการกด ล็อคอวัยวะภายใน
  • กุญแจสำคัญคือ กล้ามเนื้อกึ่งอัตโนมัติ
  • เอื้อต่อ การฝึกปราณายามะ

และการฝึกท่าศพ

เราฝึกท่าศพเพื่อ

  • กายผ่อนคลาย
  • จิตอยู่กับร่างกาย
  • มีความรู้สึกตัวตลอด
  • จิตไม่ฟุ้งออกไปข้างนอก
  • จิตไม่เผลอหลับไป

เปรียบเทียบกันระหว่างการนอนหลับทั่วไป กับการทำท่าศพ

PIc4

การนอนหลับทั่วไป

  • กายผ่อนคลาย (ตกหมอนคอเคล็ด?)
  • จิตใจ ดำเนินไปตามธรรมชาติ
  • จิตใจดีขึ้นหรือเปล่า ?

Pic5

การทำท่าศพ

  • กายผ่อนคลาย
  • ประคองจิต รู้สึกตัวตลอดเวลา
  • จิตแจ่มใส เบิกบาน

ความแตกต่างระหว่าง หลับ vs ท่าศพ   ท่าศพ มีการจัดการจิต รวมจิตไว้กับกาย ทำแล้วกาย-จิต สมดุลขึ้น

ลักษณะสำคัญของการฝึกโยคะ

โยคะคือการประคองจิตไว้ไม่ให้ฟุ้งซ่าน ไม่ให้เผลอหลับ ผู้ไม่เข้าใจแก่นโยคะ คิดว่าโยคะคือการออกกำลังกายชนิดหนึ่ง

ผู้เข้าใจแก่นโยคะ ตระหนักว่าโยคะคือการบริหารจิต

ธรรมชาติของจิต

  • ฟุ้งซ่าน ไม่อยู่นิ่ง  ตกลงสู่กามทั้ง 5
  • ชอบคิด การคิดเป็นสิ่งที่ดี
  • โลกปัจจุบัน คนถูกบังคับให้คิดมากเกินไป ข้อมูล โฆษณา ฯลฯ
  • เราจึงควรหาโอกาสทำให้จิตนิ่งลงบ้าง
  • เป็นการบริหารจิต
  • เรียกว่า โยคะ

*** ปตัญชลีกล่าวว่าคุณประโยชน์ของปราณายามะสามารถทำลายอวิชชาที่เคลือบจิต นำเราออกจากความมืดมิด ไปสู่การหยั่งรู้ตนเอง

จบเรื่องทางจิตแล้ว บทความชิ้นต่อไป อันเป็นชิ้นที่ 7 เรามาว่ากันเรื่องทางกายบ้างว่า ท่าโยคะท่าใดบ้างที่ช่วยการทำงานของระบบต่างๆในร่างกาย