ทุกคนคงรู้จักโรคเบาหวาน โรคที่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง ส่งผลให้อวัยวะต่างๆทำงานผิดปกติ และในปัจจุบันรักษาไม่หายขาด โรคนี้ใครๆก็เป็นได้ ซึ่งไม่เว้นแม้แต่หญิงตั้งครรภ์ และส่งผลกระทบทั้งตัวแม่และทารกในครรภ์ แล้วมันยังไงบ้างล่ะ ??

ความเสี่ยงในการเกิดเบาหวานก็เหมือนคนทั่วไป แต่ที่เพิ่มขึ้นคือเคยมีประวัติคลอดบุตรที่มีน้ำหนักมากเกิน 4 กิโลกรัม เคยมีประวัติคลอดบุตรที่มีความพิการหรือเสียชีวิตโดยไม่ทราบสาเหตุ อ้วน น้ำหนักเยอะ ความดันสูง อายุมากเกิน 30 ปี เคยเป็นเบาหวานในการตั้งครรภ์ครั้งก่อนๆ ประวัติญาติพี่น้องเคยเป็นเบาหวาน

ผลกระทบสำหรับคุณแม่ที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ส่งผลทั้งต่อลูกในครรภ์และแม่ เสี่ยงต่อการเกิดครรภ์เป็นพิษ ความดันโลหิตสูง คลอดก่อนกำหนด  ส่งผลต่อการแท้งบุตร หรือเสียชีวิตในครรภ์ น้ำหนักตัวมาก คลอดยาก เสี่ยงต่อการพิการแต่กำเนิด หลังคลอดอาจเกิดระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ เกลือแร่ไม่สมดุล เกิดภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ คุณแม่บางท่านอาจจะต้องเป็นเบาหวานไปตลอดชีวิต

ในคนท้องร่างกายจะกักเก็บน้ำตาลไว้ให้กับเด็กทารกในครรภ์และนำไขมันมาใช้เป็นพลังงานหลัก ทั้งยังมีการสร้างฮอร์โมน human Placental Lactogen (hPL) ขึ้นมา ซึ่งฮอร์โมนตัวนี้อาจทำให้ร่างกายเกิดภาวะดื้ออินซูลิน กรณีที่คุณแม่บางท่านมีการผลิตอินซูลินปริมาณเพียงพอก็จะไม่ทำให้เกิดภาวะเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ แต่หากในคุณแม่ท่านใดที่ตับอ่อนมีการผลิตอินซูลินออกมาน้อย จะทำให้มีน้ำตาลในกระแสเลือดสูงมาก เพราะฉะนั้นกลุ่มที่มีความเสี่ยงนี้ควรตรวจคัดกรองเพื่อวินิจฉัยเบาหวานขณะตั้งครรภ์ เพื่อการดูแลรักษาที่เหมาะสมในระหว่างตั้งครรภ์ โดยปกติจะมีการตรวจคัดกรองเบาหวานประมาณ 2 ครั้ง ครั้งแรกของการฝากครรภ์ในกลุ่มเสี่ยง และอีกครั้งประมาณเดือนที่ 7-8 หรือเมื่อมีอาการที่เสี่ยงต่อการเป็นเบาหวาน โดยการตรวจแบ่งออกเป็น 2 แบบหลักๆ

  1. GCT คือ Glucose Challenge Test เป็นการทดสอบการทำงานของอินซูลินต่อน้ำตาลที่ให้รับประทานเข้าไปใน ปริมาณ 50 (โดยไม่ต้องงดอาหารก่อนการตรวจ) หลังจากนั้น 1 ชั่วโมงแล้วเจาะเลือดตรวจระดับน้ำตาล หากผลตรวจระดับน้ำตาลที่ได้มีค่ามากกว่า 140  mg/dL. คุณแม่จะต้องทดสอบด้วยวิธีที่ 2 คือ OGTT แต่ถ้าหากค่าน้อยกว่า 140 mg/dL. ก็สามารถฝากท้องได้ตามปกติ
  2. OGTT คือ Oral Glucose Tolerance Test การทดสอบนี้จะวัดระดับน้ำตาลในเลือดหลังจากที่มีการอดอาหารมาแล้วอย่างน้อย 8 ชั่วโมง จะทำการเจาะเลือดก่อน 1 หลอดแรกเพื่อหาระดับน้ำตาลในเลือดหลังอดอาหาร จากนั้นจะให้ทานน้ำตาลกลูโคส 100 และเจาะเลือดซ้ำที่ 1, 2 และ 3 ชั่วโมง ( ห่างกันทุก 1 ชั่วโมงจนครบ 3 ครั้ง ) หลังรับประทานน้ำตาลเข้าไป เพื่อนำผลระดับน้ำตาลในเลือดทั้งหมดมาประกอบการวินิจฉัยโรคเบาหวานในหญิงตั้งครรภ์  หากผลปกติให้ตรวจซ้ำที่ สัปดาห์ที่ 24 – 28 อีกครั้ง

เกณฑ์ปกติระดับน้ำตาล OGTT ของคุณแม่ตั้งครรภ์ หากเกินกว่านี้ในระดับใดระดับนึง ให้วินิจฉัยว่าเป็นผู้ป่วยเบาหวาน